شمس الدين حافظ
172
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
88 - « گوهر منظوم » صوفى از پرتوِ مِى ، رازِ نهانى دانست * گوهرِ هركس ازين لعل ، توانى دانست قدر مجموعهء گل ، مرغِ سحر داند و بس * كه نه هركاو ورقى خواند ، معانى دانست اى كه از دفترِ عقل ، آيتِ عشق آموزى * ترسم اين نكته به تحقيق ندانى دانست مى بياور كه ننازد به گلِ باغِ جهان * هركه غارتگرىِ بادِ خزانى دانست عرضه كردم دو جهان بر دلِ كار افتاده * بجز از عشقِ تو باقى همه فانى دانست سنگ و گِل را كند از يُمن نظر لعل و عقيق * هركه قدرِ نفسِ بادِ يمانى دانست آن شد اكنون كه ز ابناىِ عوامانديشم * محتسب نيز درين عيشِ نهانى دانست دلبر آسايشِ ما مصلحتِ وقت نديد * ورنه از جانبِ ما دلنگرانى دانست حافظ اين گوهرِ منظوم كه از طبع انگيخت * اثرِ تربيتِ « آصفِ ثانى » دانست * توضيحات : پرتو ( نور - بر اثر ) لعل ( استعاره از مى ) مرغ سحر ( بلبل - پرندهء سحرى ) كارافتاده ( باتجربه ) دلنگرانى ( تشويش ) يمن نظر ( عنايت ) يمانى ( منسوب به يمن - بوى حضرت رحمان ) گوهر منظوم ( شعر حافظ ) آصف ثانى ( وزير شاه شجاع - خواجه قوام ) شد ( رفت ) ابناى عوام ( مردم ) انديشه ( پروا داشته باش ) محتسب ( امر و نهىكننده شريعت ) به تحقيق ( قيد - حقيقا ) معنى بيت ( 2 ) ( تنها بلبل به ارزش واقعى گل پى مىبرد پس هركس كه يك برگ از كتاب هستى را بخواند ، معنىشناس نخواهد بود ) معنى بيت ( 7 ) ( آن روزگار پايان يافت به علت ميگسارى بايد از مردم عوام نگران باشم ، درحالىكه امر و نهىكننده شريعت و داروغه هم از ميگسارى پنهان ما آگاه است ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - آفرين - مرحبا - جهان بر وفق مرادتان مىشود و همه چيز در اختيار شما قرار مىگيرد . پس هيچ ترس و واهمهاى به دل راه مده بلكه دل را قوى و اراده را محكم و نيت را جزم و قطعى كن ، ترديدها را كه چون رشتههايى دور ذهن شما را احاطه كرده ، هماكنون دور بريز زيرا جلوى فعاليت و تلاش شما را مىگيرد ، جاى هيچگونه نگرانى نيست ، نيت شما روشن و قابل اجرا مىباشد ، بر خدا توكل كن . 2 - همين هفته به يكى از مشاهد متبركه برو ، نذر خود را ادا كن و با خلوص نيت دو ركعت نماز شكر بجاى بياور كه جهان بر وفق مراد شد . 3 - خواجه در بيت پنجم به شما مىفرمايد : ( اين جهان و آن جهان را در دل باتجربه و رنجديده خود آشكار كردم به جز عشق تو كه جاودانى است ، هر چيز ديگر را زودگذر و ناپايدار شناخت ) عزيزم چقدر روشن و صريح است ، خوش باش و حتما مرا هم دعا كنيد . 4 - سعى كن ، ارزش زندگى خوب و نسبتا آرام و مرفه خويش را بدانى و از آن بهرهمند شوى ، از لجبازى ، عصبانيت ، يكدندگى ، وسواس ، قدرتطلبى حتما دست بردار كه آيندهاى نيكو در انتظار خانواده شماست . 5 - راز يا امرى پنهانى قلبت را رنج مىدهد و دلمشغولى ، بايد بدانى اين امر بر اثر ترديدهاى متوالى شما مىباشد ، جدا پرهيز كن زيرا جاى هيچگونه نگرانى وجود ندارد ، در عوض توكلت را به خداوند بيشتر كن و بر تلاش و كوشش خود بيفزاى كه موفقيت در چند قدمى شماست و اجازه ورود مىخواهد . 6 - يكى از اطرافيان ، ثروتى يا مقامى به دست مىآورد كه موجب حسادت اقوام و دوستان مىشود ، به او نصيحت كن كه خوددار باشد . مسافرت فعلا صلاح نيست ، سفر كرده حالش خوب است و مىآيد ، خريدوفروش سودمند ولى طلاق غير ممكن و ازدواج حتمى است .